Y Lọc Rác (Y-Strainer) – Cấu Tạo, Nguyên Lý Hoạt Động & Ứng Dụng
Y lọc rác (Y-Strainer) là thiết bị lọc cơ học được lắp đặt trên đường ống nhằm giữ lại các tạp chất, cặn bẩn, mảnh vụn trước khi dòng chảy đi qua các thiết bị nhạy cảm như bơm, van điều khiển, đồng hồ đo lưu lượng. Với thiết kế hình chữ “Y” đặc trưng, sản phẩm mang lại hiệu suất lọc cao, tổn thất áp suất thấp và dễ dàng vệ sinh bảo trì.
Sản phẩm sử dụng kết nối mặt bích (Flanged) theo tiêu chuẩn PN16, phù hợp cho các hệ thống đường ống công nghiệp kích thước từ DN50 đến DN300.
1. Y Lọc Rác Là Gì?
Y lọc rác là một loại bộ lọc cơ học (mechanical strainer) có thân được thiết kế theo hình chữ “Y”. Bên trong thân van chứa một lưới lọc hình trụ (screen) đặt nghiêng theo nhánh chéo của chữ Y.
Khi dòng nước hoặc môi chất đi qua, lưới lọc sẽ chặn lại các hạt rắn, cặn bẩn, mảnh gỉ sét, đá vụn, mảnh hàn… trong khi dòng chảy vẫn được lưu thông bình thường. Nhờ thiết kế nghiêng, cặn bẩn tích tụ tại đáy nhánh chéo và có thể dễ dàng xả ra qua nắp vệ sinh (blow-off cap) mà không cần tháo rời toàn bộ van.
2. Thông Số Kỹ Thuật
Thông số Chi tiết
Kiểu kết nối Mặt bích (Flanged) – Tiêu chuẩn PN10 / PN16
Kích thước DN50 – DN300 (2″ – 12″)
Áp lực làm việc PN16 (16 bar)
Chất liệu thân Gang đúc (Cast Iron GG25 / Ductile Iron GGG50)
Sơn phủ Epoxy xanh dương (RAL 5005 / RAL 5010), dày ≥ 250μm
Lưới lọc Thép không gỉ SS304 / SS316
Kích thước mắt lưới 0.5mm – 3.0mm (tùy yêu cầu)
Nắp vệ sinh Gang đúc, bắt bu-lông hoặc dạng ren
Nhiệt độ làm việc -10°C – 120°C
Tiêu chuẩn EN 1092-2 / DIN 2501 / BS EN 12266
Môi chất Nước sạch, nước thải xử lý, nước làm mát, dầu, khí nén, hơi nước
Lưu ý: Sản phẩm trong hình minh họa là Y lọc rác mặt bích gang đúc sơn epoxy xanh. Quý khách vui lòng liên hệ để được tư vấn kích thước và mắt lưới lọc phù hợp với hệ thống.
3. Cấu Tạo Y Lọc Rác
Y lọc rác có cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả, gồm các bộ phận chính:
Thân van (Body): Gang đúc nguyên khối hình chữ “Y”, sơn epoxy xanh chống ăn mòn. Hai đầu mặt bích có các lỗ bu-lông để kết nối với đường ống.
Lưới lọc (Screen / Mesh): Hình trụ, chế tạo từ thép không gỉ SS304/SS316, đặt bên trong nhánh chéo của thân van. Đây là bộ phận quan trọng nhất, quyết định khả năng lọc cặn.
Nắp vệ sinh (Blow-off Cap / Cover): Nằm ở đáy nhánh chéo, cho phép mở ra để lấy lưới lọc ra vệ sinh hoặc xả cặn bẩn. Liên kết bằng bu-lông hoặc ren.
Gioăng kín (Gasket): EPDM hoặc NBR, đặt giữa nắp vệ sinh và thân van, đảm bảo kín tuyệt đối.
Bu-lông & đai ốc: Thép mạ kẽm, dùng để cố định nắp vệ sinh và kết nối mặt bích.
Mặt bích (Flange): Hai đầu vào/ra được đúc liền thân, khoan lỗ theo tiêu chuẩn PN16, kết nối trực tiếp với đường ống hoặc phụ kiện mặt bích.
4. Nguyên Lý Hoạt Động
Y lọc rác hoạt động dựa trên nguyên lý lọc cơ học đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả:
Bước 1 – Dòng chảy đi vào
Nước hoặc môi chất đi vào từ đầu vào (inlet) của thân van theo hướng dòng chảy.
Bước 2 – Lọc cặn qua lưới
Dòng chảy buộc phải đi qua lưới lọc hình trụ đặt nghiêng bên trong nhánh chéo. Các hạt rắn có kích thước lớn hơn mắt lưới sẽ bị giữ lại bên trong lưới.
Bước 3 – Dòng sạch đi ra
Dòng nước đã được lọc sạch tiếp tục chảy qua đầu ra (outlet), đến các thiết bị phía sau như bơm, van, đồng hồ…
Bước 4 – Vệ sinh lưới lọc
Khi cặn tích tụ nhiều (nhận biết qua chênh lệch áp suất tăng), mở nắp vệ sinh → rút lưới lọc ra → xối rửa sạch → lắp lại. Toàn bộ quá trình mất khoảng 10–15 phút.
5. Ưu Điểm Nổi Bật Của Y Lọc Rác
✅ Hiệu suất lọc cao – Lưới inox 304/316 với mắt lưới từ 0.5mm, giữ lại hiệu quả cặn bẩn, gỉ sét, mảnh vụn kim loại.
✅ Tổn thất áp suất thấp – Thiết kế hình chữ “Y” tạo góc nghiêng tối ưu, dòng chảy đi qua êm, giảm thiểu tổn thất áp.
✅ Gang đúc bền bỉ – Thân gang đúc GG25/GGG50 sơn epoxy xanh, chống ăn mòn, chịu áp lực PN16, tuổi thọ trên 20 năm.
✅ Vệ sinh dễ dàng – Chỉ cần mở nắp vệ sinh ở nhánh chéo, rút lưới lọc ra rửa sạch mà không cần tháo van khỏi đường ống.
✅ Đa dạng môi chất – Sử dụng được với nước, dầu, khí nén, hơi nước – phù hợp nhiều ngành công nghiệp khác nhau.
✅ Lắp đặt linh hoạt – Có thể lắp trên đường ống ngang (nắp vệ sinh hướng xuống) hoặc đường ống đứng (dòng chảy từ trên xuống).
6. Ứng Dụng Thực Tế
Y lọc rác được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực:
🏗️ Hệ thống cấp nước đô thị
Lắp trước đồng hồ đo nước tổng, trước bơm tăng áp để lọc cặn bẩn từ nguồn nước, bảo vệ thiết bị và đảm bảo đo lường chính xác.
🏭 Nhà máy công nghiệp
Lọc cặn trong hệ thống nước làm mát, nước tuần hoàn, hệ thống dầu bôi trơn, bảo vệ máy móc và van điều khiển tự động.
🔥 Hệ thống PCCC (Phòng cháy chữa cháy)
Đặt trước bơm PCCC và hệ thống sprinkler để ngăn cặn bẩn làm tắc đầu phun, đảm bảo hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố.
❄️ Hệ thống HVAC – Điều hòa không khí
Lọc cặn trong đường ống nước lạnh/nước nóng tuần hoàn, bảo vệ chiller, AHU, FCU và các van điều khiển.
🌾 Hệ thống tưới tiêu nông nghiệp
Lọc rác, cát, tạp chất từ nguồn nước sông, hồ trước khi vào hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa.
🛢️ Ngành dầu khí & hóa chất
Lọc tạp chất trong đường ống dẫn dầu, hóa chất, bảo vệ van an toàn, van điều áp và các thiết bị đo lường.
🏥 Bệnh viện & tòa nhà thương mại
Lọc cặn trong hệ thống cấp nước sinh hoạt, nước nóng, hệ thống chữa cháy cho các tòa nhà cao tầng.
7. Hướng Dẫn Lắp Đặt Y Lọc Rác
Để Y lọc rác hoạt động hiệu quả và bền bỉ, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
📌 Bước 1 – Xác định vị trí lắp đặt
Lắp Y lọc rác trước các thiết bị cần bảo vệ: bơm, van điều khiển, đồng hồ nước, van giảm áp…
📌 Bước 2 – Kiểm tra chiều dòng chảy
Trên thân van có mũi tên chỉ hướng dòng chảy. Lắp đúng chiều mũi tên để đảm bảo dòng nước đi qua lưới lọc đúng cách.
📌 Bước 3 – Hướng nắp vệ sinh
Đường ống ngang: Nắp vệ sinh phải hướng xuống dưới để cặn tự lắng xuống đáy lưới.
Đường ống đứng: Dòng chảy phải đi từ trên xuống dưới, nắp vệ sinh hướng ra ngoài.
📌 Bước 4 – Lắp gioăng và siết bu-lông
Đặt gioăng mặt bích đều giữa hai mặt bích. Siết bu-lông theo hình chữ thập (cross pattern) để đảm bảo lực siết đều, tránh cong vênh mặt bích.
📌 Bước 5 – Lắp van xả cặn (tùy chọn)
Nên lắp thêm một van bi nhỏ tại nắp vệ sinh để xả cặn nhanh mà không cần tháo nắp, đặc biệt trong hệ thống liên tục.
📌 Bước 6 – Thử áp lực
Bơm nước và thử áp lực ở 1.5 lần áp suất làm việc (24 bar cho PN16) trong 30 phút. Kiểm tra rò rỉ tại các mối nối mặt bích và nắp vệ sinh.
8. Hướng Dẫn Vệ Sinh & Bảo Trì
Công việc Tần suất Chi tiết
Kiểm tra chênh lệch áp suất Hàng tuần Nếu ΔP > 0.5 bar, cần vệ sinh lưới lọc
Vệ sinh lưới lọc 1–3 tháng/lần Mở nắp → rút lưới → xối rửa bằng nước áp lực → kiểm tra lưới → lắp lại
Thay gioăng nắp vệ sinh 6–12 tháng/lần Thay gioăng mới nếu phát hiện rò rỉ hoặc gioăng bị cứng, nứt
Thay lưới lọc 2–3 năm/lần Thay mới nếu lưới bị rách, mục, hoặc biến dạng
Kiểm tra tổng thể 12 tháng/lần Kiểm tra thân van, sơn phủ, bu-lông, mặt bích
Mẹo: Lắp đồng hồ đo áp suất (pressure gauge) trước và sau Y lọc rác để theo dõi chênh lệch áp suất. Khi ΔP tăng bất thường → lưới lọc bị tắc → cần vệ sinh ngay.
9. So Sánh Y Lọc Rác Và T Lọc Rác (Basket Strainer)
Tiêu chí Y Lọc Rác (Y-Strainer) T Lọc Rác (Basket Strainer)
Hình dạng Chữ Y, nhánh lọc nghiêng 45° Chữ T, buồng lọc vuông góc 90°
Diện tích lọc Nhỏ hơn Lớn hơn (giỏ lọc dung tích cao)
Tổn thất áp suất Thấp Cao hơn
Tần suất vệ sinh Thường xuyên hơn Ít hơn (chứa nhiều cặn hơn)
Kích thước Nhỏ gọn Cồng kềnh hơn
Ứng dụng Hệ thống ít cặn, đường ống nhỏ–trung Hệ thống nhiều cặn, đường ống lớn
Lắp đặt Ngang hoặc đứng Chủ yếu ngang
Chi phí Thấp hơn Cao hơn
Kết luận: Y lọc rác phù hợp cho các hệ thống có lượng cặn vừa phải, cần tổn thất áp suất thấp và không gian lắp đặt hạn chế. T lọc rác (Basket Strainer) phù hợp hơn cho hệ thống có nhiều cặn bẩn và cần thời gian giữa các lần vệ sinh dài hơn.
10. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Y lọc rác khác gì bộ lọc nước gia đình?
Y lọc rác là thiết bị lọc cơ học thô (lọc hạt rắn > 0.5mm), lắp trên đường ống công nghiệp để bảo vệ thiết bị. Bộ lọc nước gia đình lọc vi mô (lọc vi khuẩn, kim loại nặng) để nước uống trực tiếp. Hai sản phẩm có mục đích sử dụng hoàn toàn khác nhau.
Mắt lưới lọc bao nhiêu mm là phù hợp?
Tùy thuộc vào ứng dụng:
Hệ thống nước sạch: 0.5mm – 1.0mm
Hệ thống nước công nghiệp: 1.0mm – 1.5mm
Hệ thống dầu, khí nén: 0.25mm – 0.5mm
Hệ thống tưới tiêu: 1.5mm – 3.0mm
Có thể lắp Y lọc rác trên đường ống đứng không?
Có. Nhưng dòng chảy phải đi từ trên xuống dưới và nắp vệ sinh phải hướng ra ngoài hoặc hướng xuống để cặn tự lắng về phía lưới lọc.
Lưới lọc bị rách có thể thay riêng không?
Có. Lưới lọc là phụ kiện thay thế riêng biệt. Chỉ cần mở nắp vệ sinh, rút lưới cũ ra và lắp lưới mới vào. Không cần tháo toàn bộ Y lọc rác khỏi đường ống.
Y lọc rác có dùng được cho hơi nước không?
Có. Với thân gang đúc chịu nhiệt đến 120°C và gioăng phù hợp, Y lọc rác hoàn toàn có thể sử dụng cho hệ thống hơi nước áp suất thấp và trung bình.
11. Tại Sao Nên Chọn Y Lọc Rác Tại HTP THIÊN AN ?
🔹 Hàng chính hãng – Nhập khẩu trực tiếp từ nhà máy, có đầy đủ CO/CQ, chứng nhận chất lượng.
🔹 Đa dạng kích thước – Sẵn kho từ DN50 đến DN300, đáp ứng mọi quy mô công trình.
🔹 Giá cạnh tranh – Chiết khấu hấp dẫn cho đại lý, nhà thầu và đơn hàng số lượng lớn.
🔹 Phụ kiện thay thế – Cung cấp lưới lọc, gioăng, bu-lông thay thế riêng lẻ, không cần mua nguyên bộ.
🔹 Giao hàng toàn quốc – Vận chuyển nhanh trong 24h nội thành, 2–3 ngày tỉnh. Hỗ trợ giao tận công trình.
🔹 Tư vấn kỹ thuật miễn phí – Đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm hỗ trợ chọn kích thước, mắt lưới phù hợp.
🔹 Bảo hành theo nhà sản xuất – Cam kết đổi mới nếu lỗi do nhà sản xuất.
Liên Hệ Báo Giá Y Lọc Rác
📞 Hotline: 0916627774 📧 Email: phukienpcccthienan@gmail.com 🏢 Địa chỉ:Khu nhà máy gạch Cầu Ngà,Phường Phương Liễu, Tỉnh Bắc Ninh🌐 Website: https://thietbipcccbacninh.com/
💡 Gọi ngay để nhận báo giá tốt nhất hôm nay! Đội ngũ tư vấn sẵn sàng hỗ trợ 24/7.

![Y Lọc Rác Mặt Bích PN16 – Gang Đúc, Chính Hãng, Giá Tốt [2026] Y Lọc Rác Mặt Bích PN16 – Gang Đúc, Chính Hãng, Giá Tốt [2026]](https://thietbipcccbacninh.com/wp-content/uploads/2026/07/1eeed2fa-c0b7-4b50-a14a-4f3781e3ebf2.png)